મેરાન્યૂઝ નેટવર્ક.લંડન: પશ્ચિમી દેશોમાં આ મુદ્દો આ દિવસોમાં જોર-શોરથી ઉઠાવવામાં આવ્યો છે કે શું કોવિડ -19 વાયરસ ચીનના વુહાનમાં પ્રયોગશાળામાંથી લીક થયો અને સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાયો? અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ જો બાયડેને તેના દેશની ગુપ્તચર એજન્સીઓને 90 દિવસની અંદર આ અંગે તપાસ કરવા અને અહેવાલ આપવા કહ્યું છે.

પરંતુ વૈજ્ઞાનિકોનો એક પક્ષ કહે છે કે વાયરસ વિશે સંશોધન સમગ્ર વિશ્વમાં ચાલે છે. હાદસા ત્યાં પણ બનતા રહે છે. તેથી જો આ વુહાનમાં થયું હોય, તો પણ તે માત્ર એક દુર્ઘટના તરીકે માનવું જોઈએ.

પ્રખ્યાત બ્રિટીશ અખબાર ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સે શુક્રવારે એક અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો છે, જેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે વિશ્વમાં ઓછામાં ઓછી આવી 59 પ્રયોગશાળાઓ હાજર છે અથવા બનાવવામાં આવી રહી છે. ખતરનાક જૈવિક સંશોધન ત્યાં કરવામાં આવે છે અથવા ભવિષ્યમાં કરવામાં આવશે.

આ અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા એક દાયકામાં આવી પ્રયોગશાળાઓની સંખ્યા ઝડપથી વધી છે. રિપોર્ટ અનુસાર હાલમાં અસ્તિત્વમાં છે અથવા બનાવવામાં આવી રહી છે તે પ્રયોગશાળાઓ 23 દેશોમાં છે, જેમાં બ્રિટન, અમેરિકા, ચીન, ભારત, ગેબોન અને આઇવરી કોસ્ટ સામેલ છે. વુહાનની પ્રયોગશાળા પણ આ 59 પ્રયોગશાળાઓમાંની એક છે.

જ્યોર્જ મેસન યુનિવર્સિટીના બાયોડેફેન્સના પ્રોફેસર ગ્રેગરી કોબલેન્ટઝ અને લંડનની કિંગ્સ કોલેજમાં પ્રોફેસર ફિલિપા લેન્ટોઝ દ્વારા આ પ્રયોગશાળાઓ અભ્યાસ કર્યો છે. તેમના કહેવા મુજબ, જે 42 પ્રયોગશાળાઓ ના ડેટા ઉપલબ્ધ છે, તેમાંથી અડધી છેલ્લા દાયકામાં તૈયાર કરવામાં આવી છે.

Advertisement


 

 

 

 

 

લેન્ટોઝએ કહ્યું 'જેઆ રીતે જેટલું કામ થઇ રહ્યું છે, તેટલા વધુ હાદસા થશે'. યુ.એસ. માં રુટગર્સ યુનિવર્સિટીના રાસાયણિક જીવવિજ્ઞાનના પ્રોફેસર રિચાર્ડ એબ્રાઈટે ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સને કહ્યું - 'ત્યાં જેટલી વધારે સંસ્થાઓ હશે અને જેટલી વધારે સંખ્યામાં લોકો આ ખતરનાક બેક્ટેરિયાના સંપર્કમાં આવશે, એટલું જોખમ વધારે છે.'

સેફટી લેવલ 4 હેઠળ 59 પ્રયોગશાળાઓ ચાલી રહી છે

વિશ્લેષકો કહે છે કે વુહાન પ્રયોગશાળા વિશેની તપાસમાંથી મેળવેલા તારણો જે પણ આવે, પરંતુ તે સ્પષ્ટ છે કે કોવિડ -19 રોગચાળાએ વાયરસ સંશોધન પર વિશ્વનું ધ્યાન  કેન્દ્રિત કર્યું છે. હજી સુધી, આવા સંશોધન પર આંતરરાષ્ટ્રીય દેખરેખની કોઈ સિસ્ટમ નથી.

કોબલેન્ટ્ઝ અને લેન્ટોઝ ધ્યાન દોર્યું કે સેફટી લેવલ 4 હેઠળ 59 પ્રયોગશાળાઓ કાર્યરત છે, પરંતુ માત્ર ચોથા ભાગમાં જ ઉચ્ચ સ્તરનું બાયોસિક્યુરિટી સંબંધી વ્યવસ્થા છે. એક તૃતીયાંશમાં મધ્યમ વ્યવસ્થા હોય છે, જ્યારે 41 ટકામાં નિમ્ન -સ્તરની વ્યવસ્થા છે.

થોડા સમય પહેલા, અમેરિકન સામયિક ન્યૂ યોર્ક મેગેઝિનમાં પ્રકાશિત લાંબા વિશ્લેષણમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ વાતની સંભાવના વધુ છે કે વુહાનમાં ચેપ પ્રયોગશાળામાંથી ફેલાયો હોય. આવી ઘટનાઓ વિશ્વની અન્ય વાયરસ સંબંધિત પ્રયોગશાળાઓમાં પણ બની ચુકી છે.

Advertisement


 

 

 

 

 

હવે ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે યુએસના આરોગ્ય વિભાગ અને રોગ નિયંત્રણ કેન્દ્રની દેખરેખ હેઠળ 67 પ્રકારના ઝેર અને સંભવિત જોખમી પદાર્થોનો ઉપયોગ પ્રયોગશાળાઓમાં થાય છે. 2019 ના અહેવાલ મુજબ, યુ.એસ. માં 13 વખત આવા પદાર્થો અદૃશ્ય થઈ ગયા અને 219 વખત લીક થયા. તે માત્ર સંયોગની વાત હતી કે તેનાથી કોઈ બીમાર પડ્યું નથી.

કેટલાંક વૈજ્ઞાનિકોએ કહ્યું છે કે વુહાન પ્રયોગશાળા અંગે આંતરરાષ્ટ્રીય તપાસ કરવામાં ચીનની અનિચ્છાએ ત્યાં સમસ્યાની શંકા ઉભી કરી. લેન્ટોઝ કહ્યું- 'વુહાન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ વાઇરોલોજી વિશે આપણે હજી સુધી જોયું છે કે ત્યાં શું થાય છે તે અંગે નિખાલસતા અને પારદર્શિતા આવી નથી. પરંતુ જ્યારે તમે આવી પ્રયોગશાળાઓ બનાવો છો, ત્યારે તમારે ખાતરી કરવી પડશે કે ત્યાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા થી કામ થાય.