મેરાન્યૂઝ નેટવર્ક.નવી દિલ્હી: બેંકિંગ વ્યવસ્થામાં લોકર એક એવી સુવિધા છે. જેનો ઉપયોગ મધ્યમ વર્ગીય પરિવાર પણ કરે છે સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે હાલો કરોને લઈને એક મહત્વનો નિર્ણય આપ્યો છે.

ઉચ્ચ ન્યાયાલયએ આરબીઆઇને બેંકમાં લોકરની ફેસીલીટી મેનેજમેન્ટને લઈને છ મહિનાની અંદર નિયમો લાવવાનો નિર્દેશ કર્યો છે. કોર્ટે સાફ કહ્યું છે કે બેંક લોકર ના ઓપરેશન ને લઈને પોતાના ગ્રાહકો થી તેઓ મોઢું ન ફેરવી શકે.

જસ્ટિસ એમ એમ શન્તગૌડર અને જસ્ટિસ વિતરણની બેન એ કહ્યું કે વૈશ્વિકરણ ની સાથે બેંક સંસ્થાઓ કે સામાન્ય લોકોના જીવનમાં મહત્વની ભૂમિકા હાંસલ કરી છે જેનું કારણ સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય આર્થિક લેવડ દેવળ નું વધુ વધી જવું છે કોર્ટે કહ્યું કે લોકો ઘર પર લિક્વિડ એસેટ એટલે કે, રોકડા ઘરેણા વગેરે... રાખવાથી શકાય છે કારણ કે આપણે ધીમે ધીમે કેસલેસ ઇકોનોમી તરફ વધી રહ્યા છીએ.

બેંચે કહ્યું આખરે તેની સાથે બેન્કો દ્વારા ઉપલબ્ધ કરાતા લોકર જરૂરી સેવાઓ બની ગયા છે આ પ્રકારની સેવાઓ નાગરિકોની સાથે વિદેશી નાગરિકો માટે પણ ઉપયોગી હોય છે કોર્ટે કહ્યું કે જો કે ઇલેક્ટ્રોનિક રૂપે ચાલતા લોકરનો વિકલ્પ છે.પરંતુ તેમાં ગરબડી થવાની શક્યતા છે સાથે જ જે લોકો ટેકનિકલ રીતે જાણકાર નથી તો તેમના માટે આવા લોકર ઓપરેટર કરવું પણ મુશ્કેલ બને છે પીઠ એ કહ્યું કે ગ્રાહક પૂરી રીતે બેંક પર આધારિત છે જે તેમની સંપત્તિ ના રક્ષણ માટે ઘણો સક્ષમ પક્ષ છે.


 

 

 

 

 

કોર્ટે કહ્યું આવી સ્થિતિમાં આ મામલે તેમનું મોઢું ફેરવી શકે અને એવો દાવો પણ ન કરી શકે કે લોકર ના સંચાલન માટે પોતાના ગ્રાહકો પ્રત્યે તેમની કોઇ જવાબદારી નથી. બેંકોનું આ પ્રકારનું વલણ ફક્ત ગ્રાહકોના રક્ષણ ના કાયદા સંબંધિત જોગવાઈઓ નું ઉલંઘન છે. જે રોકાણકારો ના ભરોસે અને એક આગળ વધતી અર્થવ્યવસ્થાના રૂપમાં આપણી શાખ ને નુકસાન પહોંચાડે છે. કોર્ટના અનુસાર આ કારણથી એ બાબત જરૂરી છે કે આરબીઆઇ એક વ્યાપક દિશાનિર્દેશ લાવે જેમાં એ જરૂરી હોય કે લોકર સંદર્ભમાં બેન્કોને કયા પગલાં લેવા જોઈએ. અદાલતે કહ્યું કે બેંકોને આઝાદીનો હોવી જોઈએ કે ગ્રાહકો પર એક તરફી અને અયોગ્ય શરતો થોપી બેસાડે.

લોકર ને ખોલવા અથવા તોડવાથી પહેલા તેની સૂચના ગ્રાહકો સુધી પહોંચવી જોઈએ સુપ્રીમ કોર્ટે આરબીઆઇને બેંકોમાં મેનેજમેન્ટને લઈને મહિનાની અંદર નિયમન લાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. લોકર માં મુકેલા સામાનને નુકસાન ને લઈને બેંકો ની જવાબદારી પણ આરબીઆઇને નિયમન લાવવું જોઈએ.

બેંક એવું કહીને પોતાની જવાબદારીથી ભાગી ન શકે કે તેમને લોકરમાં રાખવામાં આવેલા સામાનની જાણકારી નથી. બેન્કોએ આઝાદીનો હોવી જોઈએ કે તેઓ ગ્રાહકો પર એક તરફી અને અયોગ્ય શરતો થોપી બેસાડે. યુનાઇટેડ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાને પાંચ લાખનું વળતર આપવાનો નિર્દેશ પણ કર્યો છે. જેમાં લોકર તૂટ્યું હતું. આ બેંકોના અધિકારીઓના પગારમાંથી પણ કપાત થવુ જોઈએ.