ઇબ્રાહિમ પટેલ(મેરાન્યૂઝ.મુંબઈ): ચીનની ધરખમ સોયાબીન માંગ અને આર્જેન્ટિનાની પોર્ટ હડતાળે સપ્લાય નિયંત્રિત થઈ જતાં શિકાગો માર્ચ વાયદો જૂન ૨૦૧૪ પછીની ૧૨.૮૦ ડોલર પ્રતિ બુશેલની નવી ઊંચાઈએ, સોમવારે મુકાયો હતો. આર્જેન્ટીનાના તેલીબિયાં કામદારો હડતાળ પર જતાં, નિકાસનો વેગ ધીમો પડી ગયો હતો. અમેરિકન કૃષિ મંત્રાલય અને પ્લાટ્સ એનાલિટીકસની આગાહી મુજબ ૨૦૨૦-૨૧માં ચીનની સોયાબીન માંગ ૧૦૦૦ લાખ ટન વટાવી જશે, કેટલાંક તેજીવાળા તો આથિયે મોટો આંકડો મૂકી રહ્યા છે.

ધરખમ આયાત પર નિર્ભર ચીન, તેની કૂલ આયાતના ૮૦ ટકા સોયાબીન પશુઆહાર આવશ્યકતા માટે પીલાણ કરતું હોય છે. વર્ષાનું વર્ષ વૈશ્વિક સોયાબિનના ભાવમાં ૨૫ ટકા જેટલો વધારો કરવામાં ચીનની માંગ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવતી હોય છે, જે અત્યારે ૧૩ ડોલર આસપાસ બોલાય છે. જગતના કૂલ સોયાબીન વેપારમાં એકલા ચીનનો હિસ્સો ૬૦ ટકા જેટલો છે.
યુએસડીએના તાજા આંકડા કહે છે કે ૧ જાન્યુઆરીથી ૧૭ ડિસેમ્બર સુધીમાં ચીને ગતવર્ષના સમાનગાળાના ૧૦૫ લાખ ટન સામે ૩૧૮ લાખ ટન અમેરિકન સોયાબીનની આયાત કરી હતી. ચીનના જનરલ એડમિનિસ્ટ્રેશન ઓફ કસ્ટમ્સના આંકડા કહે છે કે એકલા નવેમ્બરમાં અમેરિકન સોયાબીનની આયાત, ગતવર્ષના નવેમ્બરની ૨૬.૬ લાખ ટનથી ૧૩૬ ટકા ઊછળી ૬૦.૪ લાખ ટને પહોંચી હતી.
ચોથા ત્રિમાસિકમાં અમેરિકન સોયાબીન બજારનું વર્ચસ સ્થાપિત થવા લાગ્યું, ત્યારથી ઓક્ટોબરમાં પણ શિપમેન્ટ ૩૪ લાખ ટન જેટલી થઈ હતી. વર્તમાનવર્ષના પ્રથમ ૧૧ મહિનામાં ચીને કૂલ ૨૦૦.૫ લાખ ટન અમેરિકન સોયાબીનની આયાત કરી હતી. જે ગતવર્ષ કરતાં ૪૫ ટકા વધુ ૧૩૮.૫ લાખ ટન હતી. બ્રાજીલ ફોરેન ટ્રેડ રિપોર્ટ કહે છે કે જાન્યુઆરીથી નવેમ્બર સુધીમાં ચીને ગતવર્ષની તુલનાએ ૮ ટકા વધુ ૬૦૦ લાખ ટન બ્રાજીલિયન સોયાબીનની આયાત કરી હતી.

ચીન પાસે વર્ષાનું વર્ષ ૨૦૧૯૨૦માં વર્ષાન્ત સોયાબીન સ્ટોક ૩૮ ટકા વધીને ૨૬૮ લાખ ટન પડ્યો છે. ચીને નવેમ્બરમાં બ્રાજીલથી સોયાબીનની આયાત ગતવર્ષની ૩૮.૬ લાખ ટન કરતાં ૨૯ ટકા ઓછી ૨૭.૪ લાખ ટન કરી હતી. ઓકટોબરમાં દક્ષિણ અમેરિકાની સોયાબીન સિઝન પૂરી થઈ જવા સાથે ઓકટોબર આયાત ૪૨.૩ લાખ ટન થઈ હતી.

જાન્યુઆરીથી નવેમ્બર દરમિયાન બ્રાજીલની નિકાસ ગતવર્ષના સમાનગાળા કરતાં ૧૯ ટકા વધીને ૫૨૮.૪ લાખ ટન થઈ હતી. વર્ષારંભે ચીનમાં સોયાબીન ક્રશિંગમાં જબ્બર નફો છુટતો હોવાથી બ્રાજીલના સસ્તા સોયાબીનની ભરપૂર આયાત કરી હતી. બ્રાજીલમાં આ વર્ષે લા-નિના મોસમી અસર અને વાવણી ખૂબ ઢીલમાં મુકાઇ હોવાછતાં ૨૦૨૦-૨૧ (ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૧/જાન્યુઆરી૨૦૨૨)ના સોયાબીન ઉત્પાદનનો ઓલ-ટાઈમ હાઇ ૧૨૯૦થી ૧૩૩૦ લાખ ટન અંદાજવામાં આવ્યો છે.

બ્રાજીલિયન કૃષિ એજન્સી કોનાબ (કંપનહીયા નાકિયોનલ દ અબાસટેસિમેનાટો) ૨૦૨૦-૨૧ માં સોયાબીન વાવેતર ૩.૩ ટકા વધીને ૩૮૧.૭ લાખ હેકટરમાં અને નિકાસ ૧.૭ ટકા વધીને ૮૫૦ લાખ ટન થવાની આગાહી કરી છે. બ્રાજીલના સરેરાશ આગોતરા અંદાજો જાણ્યા પછી ખેડૂતોએ ૨૦૨૦-૨૧ના નિર્ધારિત પાકમાંથી ૬૫ ટકા પાક વાવણી સાથે જ એડ્વાન્સમાં વેચી નાખ્યો છે. નવેમ્બર અંત પહેવા આવું એડવાંન્સ ૩૫ ટકા થયું હતું.

(અસ્વીકાર સુચના: www.commoditydna.com અને ઇબ્રાહિમ પટેલ દ્વારા કરાયેલ આ એનાલીસીસ માત્ર શૈક્ષણિક હેતુ માટે જ છે. ઈન્ટેલીજન્ટ વાંચકોને વિનંતી છે કે તેઓ કોઈ નવા સોદા કે પોઝીશન ઉભી કરે, તે અગાઉ પોતાની વિવેક બુદ્ધિથી બજારનું આકલન કરે.)