મેરાન્યૂઝ નેટવર્ક.નવી દિલ્હી: રિઝર્વ બેંક ઑફ ઇન્ડિયા (આરબીઆઈ) ની 2 મી જૂનથી શરૂ થયેલી નાણાકીય નીતિ સમિતિ (એમપીસી) ની બેઠક આજે સમાપ્ત થઈ છે. સેન્ટ્રલ બેંકના ગવર્નર શક્તિકંતા દાસ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરીને સમિતિ દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયોની ઘોષણા કરી રહ્યા છે. કોરોનાની બીજી લહેર ને કારણે એપ્રિલ અને મે દરમિયાન દેશના ઘણા ભાગોમાં લાદવામાં આવેલા કડક પ્રતિબંધોએ ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાને અસર કરી છે. તેથી જ આ બેઠક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. દર બે મહિને આરબીઆઈની નાણાકીય નીતિ સમિતિની બેઠક મળે છે. આ બેઠકમાં અર્થવ્યવસ્થામાં થયેલા સુધારણાની સાથે સાથે વ્યાજના દર અંગે પણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. રિઝર્વ બેંકે છેલ્લે 22 મે 2020 ના રોજ નીતિ દરમાં સુધારો કર્યો હતો.

ખાસ બાબતો :

1. આરબીઆઈએ રેપો રેટમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. તે 4 ટકા જાળવી રાખ્યો છે. એમપીસીએ આ નિર્ણય સર્વાનુમતે લીધો છે. એટલે કે, ગ્રાહકોને ઇએમઆઈ અથવા લોન વ્યાજ દર પર કોઈ નવી રાહત મળી નથી.
2. સીમાંત સ્થાયી સુવિધા (એમએસએફ) દર પણ 4.25 ટકા છે
3. દાસે વધુમાં કહ્યું કે, રિવર્સ રેપો રેટ પણ 3.35 ટકા રાખવામાં આવ્યો છે.
4. આ સાથે, બેંક રેટમાં કોઈ ફેરફાર ન કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. તે 4.25 ટકા છે.
5. આ સાથે જ, મધ્યસ્થ બેંકે નાણાકીય વલણને 'ઉદાર ' રાખ્યું છે.
6. ભારતીય રિઝર્વ બેંકે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2021-22માં દેશના જીડીપીમાં 9.5 ટકાનો વૃદ્ધિદરની આગાહી કરી છે. ગત મીટિંગમાં જીડીપી ગ્રોથનો અંદાજ 10.5 ટકા હતો.
7. આ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં તે 18.5 ટકા, બીજા ક્વાર્ટરમાં 7.9 ટકા, ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં 7.2 ટકા અને ચોથા ક્વાર્ટરમાં 6.6 ટકા રહેશે.
8. ફુગાવા પર દાસે કહ્યું હતું કે નાણાકીય વર્ષ 2021-2022માં સીપીઆઈ 5.1 ટકા રહી શકે છે. ગત મીટિંગમાં પણ 5.1 ટકાનો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો હતો.
9. પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં મોંઘવારીનો દર 5.20 ટકા, બીજા ક્વાર્ટરમાં 5.4 ટકા, ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં 4.7 અને ચોથા ક્વાર્ટરમાં 5.3 ટકા હોઈ શકે છે.
10. નબળા માંગના કારણે ભાવમાં દબાણ છે. મોંઘુ ક્રૂડ તેલ અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ઉછાળાને કારણે ભાવનું દબાણ સર્જાયું છે. આવા વાતાવરણમાં, નીતિ સહાયક દરેક રીતે જરૂરી છે.
11. શક્તિકાંત દાસે કહ્યું કે રસીકરણથી અર્થવ્યવસ્થામાં સ્થિરતા આવશે. વૈશ્વિક વલણોમાં સુધારો થતાં નિકાસ વધશે.
12. કોરોના વાયરસ રોગચાળાથી પર્યટન અને આતિથ્યક્ષેત્રના ક્ષેત્રને પુનર્જીવિત કરવા માટે રિઝર્વ બેંકના ગવર્નરે જાહેરાત કરી હતી કે આ ક્ષેત્રોને બેંકો દ્વારા રાહત આપવામાં આવશે.
13. શુક્રવારે નાણાકીય નીતિ સમીક્ષાની જાહેરાત કરતા દાસે કહ્યું કે બેંકો માટે 15,000 કરોડ રૂપિયાની રોકડની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. આની મદદથી બેંકો હોટલ, ટૂર ઓપરેટરો, રેસ્ટોરાં, ખાનગી બસ ઓપરેટરો વગેરેને પરવડે તેવા લોન આપી શકશે.

14. રિઝર્વ બેંકે સરકારી સિક્યોરિટીઝ ખરીદવાનો નિર્ણય લીધો છે. 17 જૂને આરબીઆઈ 40,000 કરોડ રૂપિયાની Gsec ખરીદશે. બીજા ક્વાર્ટર (જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર) ની વચ્ચે, સેન્ટ્રલ બેંક 1.20 લાખ કરોડ રૂપિયાની સરકારી સિક્યોરિટીઝ ખરીદશે.
15. આરબીઆઈનું ધ્યાન પ્રવાહિતાને સમાનરૂપે વિતરણ કરવાનું છે. તેમણે કહ્યું કે અર્થવ્યવસ્થાને વૃદ્ધિના માર્ગ પર પાછા લાવવા માટે આપણે સક્રિય અભિગમ અપનાવવાની જરૂર છે.
16. એપ્રિલ અને મે 2021 માં શહેરી માંગ માસિક ધોરણે નરમાઈ દર્શાવે છે. વૈશ્વિક બિઝનેસમાં ફરી એક વખત તેજીનો ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે. શક્તિકાંત દાસે કહ્યું કે નાણાકીય ઉત્તેજના અને રસીકરણથી અર્થવ્યવસ્થામાં સ્થિરતા આવશે. વૈશ્વિક વલણોમાં સુધારો થતાં નિકાસ વધશે.
17. આરબીઆઈ વિદેશી મુદ્રા વિનિમય બજારમાં સક્રિયપણે ભાગ લઈ રહ્યું છે. ફોરેક્સ અનામત 598 અબજ ડોલર પર પહોંચી ગયું છે. અમારું ફોરેક્સ રિઝર્વ 600 અબજ ડોલરની નજીક છે.
18. રાષ્ટ્રીય ઓટોમેટેડ ક્લીઅરિંગ હાઉસ (Nach) 1 ઓગસ્ટથી દરરોજ ઉપલબ્ધ રહેશે. હાલમાં આ સેવા બેંકોના તમામ કાર્યકારી દિવસો પર ઉપલબ્ધ છે.