હિમાંશુ ઉપાધ્યાય (મેરાન્યૂઝ.અમદાવાદ): “કોરોના...” આ શબ્દ કદાચ આ સમયનો સૌથી વધુ ભયાનક શબ્દ પુરવાર થયો છે. જો કે આ વાયરસે તેની ભયાનકતા પણ પુરવાર કરી છે, એટલે સૌ કોઈ તેનાથી ડરવા લાગ્યા છે. આજે કોઈ પણ અખબાર જુવો કે ટીવી ચેનલ... મહત્તમ સમાચારો “કોરોના” સંબંધિત હોય છે અને મીડિયાની એ જવાબદારી પણ છે કે વિશ્વમાં બનતી ઘટનાઓનું નિરુપણ એવી રીતે કરવું કે લોકોને તેની જાણકારી મળે. આ એક પ્રકારની સેવા જ છે. એટલે મીડિયા તો કંઈ ખોટું કરે છે એવું તો છે જ નહીં, પરંતુ સમાચાર જોઈ-સાંભળી કે વાંચીને માનસપટલ પર ખોટા વિચારો છવાઈ જવા કે સતત એ જ વિચારોથી દિલ-દિમાગ પર આ જ બધી બાબતો છવાઈ જવી જેવી ઘટના આમ બની ગઈ છે. મહત્તમ લોકો, “મને કોરોના તો નહીં થાય ને...’ આવી માનસિકતાથી પીડાવા માંડ્યા છે. કેટલાક લોકોએ તેના ઈલાજ રૂપે સમાચારથી દૂર રહેવાનું વલણ અપનાવ્યું છે. જો કે તેની પાછળનો ધ્યેય તો કોરોનાથી દૂર રહેવાનો જ છે.

અમદાવાદના વિકાસગૃહ વિસ્તારમાં રહેતા ૮૪ વર્ષીય દર્શનાબેન ઑઝા કહે છે કે, “હું રાતે ૯ કલાકના સમાચાર જોયા પછી જ સુવા જવાનું એવો નિત્યક્રમ હતો. શરુઆતમાં કોરોનાને લગતા સમાચારો જોયા પણ ખરા, પણ ધીમે ધીમે એવું લાગવા માંડ્યું કે સતત આ જ પ્રકારના સમાચારો જોવાથી મારા મગજ પર એક પ્રકારનો ભાર રહેવા લાગ્યો. પછી તો ઘરમાંથી કોઈ બહાર જાય તો પણ સતત ચિંતા રહેતી કે કંઈ થઈ તો નહીં જાય ને. બસ પછી તો સમાચાર જોવાનું છોડી જ દીધુ અને હવે મોબાઈલ પર હનુમાન ચાલીસા સાંભળવાનું શરુ કરી દીધું છે, એમ તેઓ ઉમેરે છે.
એસ. જી. હાઈવે પર રહેતા ભાવેશભાઈ આમ તો મેનેજમેન્ટ એક્સપર્ટ છે, અને અનેક જગાએ “મેનેજમેન્ટના અને પોઝિટિવીટીના લેક્ચર આપવા જાય છે. તેઓ કહે છેકે, “ આમ તો આપણે સમાચારોથી દૂર રહી જ ન શકાય. આ રોગની ભાયનકતા પણ સમાચારોના માધ્યમથી જ જાણી શકાઈ છે. પરંતુ હવે એવું લાગે છે કે, બધુ અથવા તો મોટાભાગનું જાણી લીધું છે, પણ હવે ક્રમશઃ સમાચારોથી દૂર રહેવાનું શરુ કર્યું છે. કારણ મગજમાં સતત કોરોના ઘુમરાયા કરે છે. મારો દીકરો અમેરિકા રહે છે. શરૂઆતના દિવસોમાં તો દિવસમાં બે વાર એને ફોન કરીને ખબર અંતર પુછતો હતો. એ પણ હવે કહેવા લાગ્યો છે કે મારી બહું ચિંતા ન કરો તમે લોકો સાચવજો. એટલે મેં પણ માત્ર બિઝનેશ કે મેનેજમેન્ટ સિવાયના સમાચારો જોવાનું છોડી જ દીધુ છે.”    
   
ઘોડાસર વિસ્તારમાં રહેતા વાલ્મિક જાની કહે છે કે, આમ તો હું લાફીંગ ક્લબ ચલાવું છું. એટલે અમે તો નિયમિત સવારે ૬ કલાકે આવકાર હોલમાં ભેગા થતા હતા, અત્યારે એ બધુ બંધ છે. કારણ કે સોશિયલ ડીસ્ટન્સ જાળવવું પણ એટલુ જ જરૂરી છે. અમારા મોટાભાગના સભ્યો તો નિવૃત જીવન ગાળે છે એટલે સમય પસાર કરવા માટે અમારે મન સમાચારો તો સૌથી મહત્વનું માધ્યમ છે પણ એમ છતાં ય અમારામાંથી મોટાભાગનાએ કોરોનાના સમાચારોથી અંતર જાળવવાનું મુનાસિબ માન્યું છે. એટલું જ નહીં પરંતુ ટેલિફોન પર વાત કરીએ છીએ ત્યારે આ સંદર્ભની કોઈ વાત ન થાય તેની તકેદારી રાખીએ છીએ.”

હવે જો આપણે કોરોના કોરોના કરીશું તો નહીં હોય તો માનસિક એવો ભ્રમ મગજમાં પેસી જશે. માટે જે થઈ ગયું છે તેની સામે ન જુઓ. બસ, પોઝિટિવ વિચારોમાં રહો. એમ તેઓ ઉમેરે છે. 

ઇસનપુર વિસ્તારમાં રહેતા જીગ્નેશ પંડ્યા જુદી વાત કરે છે. લોકડાઉન પ્રક્રિયાને લગભગ એક મહિનો થયો, આપણે ઘરમાં રહ્યા સોશિયલ  મીડિયામાં ઘણી જ કોરોનાને લગતી સાચી ખોટી માહિતીની આપલે કરી મજાક કે ગુસ્સાની અનુભૂતિ કરી, ત્યારે મગજ એક સવાલ કરે છે કે હવે શું? કોરોના કાલે મટી કે જતો નથી રહેવાનો, તો આપણે એનાથી દુર રહીને નવિન રીતે જીવન જીવવાનું શરું કરવા શું કરવું જોઇએ. નકારાત્મક કે કોઇ હિનભાવનાત્મક પોસ્ટથી અળગા રહી, સકારાત્મક કે જીવનને નવિન દિશા તરફ લઈ જતી હસી - ખુશી ભરપુર, માનવીય મુલ્યોથી  મહેંકતી, પોસ્ટ તરફ વળવું જોઇએ.

આપણે અફવાથી દુર રહી એક હકારાત્મક અભિગમ સાથે નવા જીવન તરફ ચાલવા વિશે વાર્તાલાપ કરી આગળ વધી શકાય. એટલું ચોક્કસ છે. એમ તેઓ કહે છે.

વૈષ્ણોદેવી સર્કલ પર રહેતા અનિલ જાની કહે છે કે, “હું સ્વૈચ્છિક રીતે મારી સેવા સંસ્થા ચલાવું છું. મારા વતન બાજુ અનેક જરૂરિયાતમંદ લોકો માટે મેડિકલ હેલ્પ, સાધન સહાય કેમ્પ, શૈક્ષણિક સાધનોનું વિતરણ કર્યું છે. એટલે મારી સેવા પ્રવૃત્તિનો વ્યાપ વધારવા માટે પણ મીડિયા મારા માટે અત્યંત મહત્વનું છે, પરંતુ કોરોનાનો ભય એટલો બધો વ્યાપી ગયો છે કે,  મેં કોરોના વિષે કોઈની સાથે ચર્ચા પણ કરવાનું છોડી દીધું છે.”

આ બધા વચ્ચે કેટલીક હકારાત્મક બાબતો પણ મીડિયાએ અપનાવવા માંડી છે તેની પણ નોંધ લેવી ઘટે. મીડિયા કોરોના સંબંધી સમાચારો બતાવે કે છાપે છે પરંતુ કોરોનાના દર્દી સાજા કેવી રીતે થયા. તેમની કેવી સારવાર મળતી હતી. હોસ્પિટાઈલેઝેશન દરમ્યાન તબીબો- મેડિકલ સ્ટાફનો વ્યવહાર અને હોસ્પિટલમાંથી રજા લઈને ઘરે જતા સમયે હોસ્પિટલ સ્ટાફ તરફથી અપાતી વિદાય અને ઘરે પહોંચે ત્યારે ફ્લેટ કે સોસાયટી તરફથી થતું અભિવાદન પણ મોટા ભાગના મીડિયાએ ખુબ સારી રીતે પ્રકાશિત કે પ્રસારિત કર્યું છે. કેટલાક માધ્યમોએ તો અખબારમાં વિશેષ પેજ કે સ્પેશ્યલ સ્લોટ પણ શરુ કર્યા છે. એક અર્થમાં લોકોમાં હતાશાના બદલે હકારાત્મકતા પ્રસરે તેવા પ્રયાસો કર્યા છે તે પણ અભિનંદનીય છે. હકારાત્મક સમાચારોને બહાર લાવવાની મીડિયાની આ ભૂમિકા કદાચ આગામી પેઢી પણ યાદ રાખશે.