મેરાન્યૂઝ નેટવર્ક.નવી દિલ્હીઃ લોકડાઉનમાં આમ તો ઘણા ધંધાઓ ઠપ્પ છે પરંતુ દારુનો ધંધો શરૂ કરી દેવામાં આવ્યો છે. જે રાજ્યોમાં દારુનું વેચાણ હાલ શરૂ થયું પરંતુ લોકડાઉનને કારણે ઘણું નુકસાન પણ થયું એવા રાજ્યોએ ખાસ દારુનું વેચાણ શરૂ કરી દીધું છે. રાજ્યોએ આ પગલું એટલે લીધું, કારણ કે, તેમની કુલ આવકનો અંદાજીત 15 ટકા હિસ્સો દારુ પર લાગેલા વેરાથી આવે છે. હાલ સંજોગોમાં આ જ તેમની કમાણીનો એક માત્ર સ્ત્રોત છે. આ વચ્ચે શુક્રવારે આવેલી સંકટ સમયની રિપોર્ટના મુજબ, દેશભરમાં જેટલો દારુનો વપરાશ થાય છે, તેમાં અંદાજીત અડધી (45 ટકા) પાંચ દક્ષિણ ભારતીય રાજ્ય આંધ્ર પ્રદેશ, કેરળ, તમિલનાડુ, તેલંગાના અને કર્ણાટક પી જાય છે. ભરપાઈ માટે કેટલાક રાજ્યોમાં દારુ પર ટેક્સ વધાર્યો છે. દિલ્હીએ તો સૌથી વધુ છૂટક મૂલ્ય પર 70 ટકા વિશેષ કોવીટ-19 ટેકસ લગાવી દીધો છે.

દેશની કુલ દારુની વપરાશમાં 12 રાજોયનો હિસ્સો 75 ટકા છે. તેમાં દક્ષિણ ભારતના પાંચ રાજ્યો ઉપરાંત દિલ્હી, પંજાબ, ઉત્તરપ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાલ, મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાનનો સમાવેશ થાય છે. તમિલનાડુમાં વપરાશ સૌથી વધુ 13 ટકા, કર્ણાટકમાં 12 ટકા અને મહારાષ્ટ્રમાં 8 ટકા તથા દિલ્હીમાં 4 ટકા છે. મહારાષ્ટ્રમાં દારુ પર અન્ય રાજ્યો કરતાં સૌથી વધુ વેરો છે.

લોકડાઉનમાં કરોડોનું નુકસાન

લોકડાઉનને પહેલા અને બીજા ચરણના ચાલીસ દિવસો દરમિયાન રાજ્યોને દારૂથી સરેરાશ અંદાજીત 27 હજાર કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે. આ દરમિયાન રાજ્યોને એક દિવસમાં સરેરાસ 679 કરોડ રૂપિયાની ઝપટ વાગી છે. 

રાજ્યો આ રીતે આવક એકત્રિત કરે છે

પીઆરએસ કાયદાકીય અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, રાજ્યોની આવકના મુખ્ય સ્ત્રોત એસજીએસટી (43%), જમીનની આવક, વેટ અને વેચાણ વેરો (૨%), એકસાઇઝ ડ્યુટી (૧3%) અને અન્ય કર છે. એક્સાઈઝ ડ્યુટી તેમની કુલ આવકનો મોટો હિસ્સો ધરાવે છે, જે આલ્કોહોલ પર સૌથી વધુ છે. ગુજરાત અને બિહાર સિવાય તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનો દારૂમાંથી થતી આવકમાં મોટો ફાળો છે. તમિળનાડુમાં, દારૂ ખાસ ફરજ, પરિવહન ફરજ, લેબલ અને બ્રાન્ડ નોંધણી ફી પરની આયાત ડયૂટી સાથે વેટને આકર્ષે છે.

દરેક ભારતીય વાર્ષિક 7.7 લિટર આલ્કોહોલ પીવે છે

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન 2018 ના અહેવાલ મુજબ, દેશમાં માથાદીઠ (15 વર્ષથી ઉપર) વાર્ષિક વપરાશ 2005 માં 2.4 લિટર હતો. તે 2016 માં વધીને 5.7 લિટર થઈ ગઈ હતી. 2010 માં, પુરુષો વર્ષે 7.1 લિટર અને સ્ત્રીઓમાં 1.3 લિટર દારુ પીતા હતા. 2016 માં, આ આંકડો અનુક્રમે 9.4 લિટર અને 1.7 લિટર સુધી પહોંચી ગયો. (ગુજરાત અને બિહારમાં દારુબંધી છે તેની વાત નથી)