બિનીત મોદી (મેરાન્યૂઝ.ગુજરાત): દૈનિક પત્રકારત્વમાં જુદા જુદા વિષયોની બીટ હોય છે – સિટી, ક્રાઇમ, એજ્યુકેશન, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન, પોલીસ, પોલીસ કમિશનર ઑફિસ, રાજકારણ, જે તે રાજ્યનું પાટનગર, રાજકીય પક્ષો, બિઝનેસ – વ્યાપાર, ફિલ્મ – થિએટર, મનોરંજન વિ. હવે એ બીટમાં ‘પત્રકાર’ નામની બીટનો ઉમેરો કરવો પડે એમ છે. કેમ કે ટીવી એન્કર તરીકે દર્શકો વચ્ચે જાણીતા થયેલા વીટીવીના બ્રોડકાસ્ટ જર્નલિસ્ટ ઈસુદાન ગઢવી 14મી જૂન 2021ના રોજ ‘આમ આદમી પાર્ટી’માં જોડાયા પછી આગામી દોઢ વર્ષ – જાન્યુઆરી 2023 સુધી ગુજરાતના રાજકીય પત્રકારત્વના કેન્દ્રમાં આ પત્રકાર રહેવાના છે. તેમાં અન્ય નામો જોડાશે કે નહીં, એ નામો પત્રકારત્વ ક્ષેત્રના કે અન્ય ક્ષેત્રના હશે એ બાબતે હાલના તબક્કે કશું કહી શકાય એમ નથી. પરંતુ બાકીના રાજકીય પક્ષોએ તેમની એ કવાયત ચાલુ કરી દીધી છે.

વર્ષ 2012માં નવી દિલ્લીમાં ‘આમ આદમી પાર્ટી’ની સ્થાપના – શરૂઆત થઈ ત્યારે તેમાં બે પત્રકારો જોડાયા હતા. આશુતોષ ગુપ્તા અને આશિષ ખેતાન. આશુતોષ આઈબીએન સેવન ચેનલના એન્કર હતા તો આશિષ ખેતાન ટીવી અને પ્રિન્ટ એમ અલગ અલગ માધ્યમો માટે ઇન્વેસ્ટીગેટિવ જર્નલિઝમ કરતા હતા. બન્ને 2014ની સોળમી લોકસભા ચૂંટણીમાં પક્ષના નવી દિલ્લીની અલગ અલગ લોકસભા બેઠકોના ઉમેદવાર હતા અને પરાજિત થયા હતા. બન્ને પત્રકારો 2018માં આમ આદમી પાર્ટી અને રાજકારણ એમ બન્નેથી દુર થઈ ગયા. આશિષ ખેતાન તો હવે દિલ્લી છોડીને મુંબઈમાં વકીલાત કરે છે. એટલે ‘આમ આદમી પાર્ટી’ જેને અંગ્રેજીમાં ટુંકમાં ‘આપ’ કહીએ તેમાં પત્રકારો જોડાય એ નવી વાત નથી. હા જોડાઇને લાંબો સમય ટકે તો વાત આગળ વધે. એ ક્રમમાં ઈસુદાન ગઢવીનો આ ઇન્ટર્નશીપ પીરિયડ ચાલુ થયો એમ કહેવાશે.

Advertisement


 

 

 

 

 

કક્કો – બારાખડીની રીતે જોઈએ તો દિલ્લીમાં ‘આ’ અને ગુજરાતમાં ‘ઈ’ થી શરૂ થયેલી આ પત્રકાર-રાજકારણની યાદીમાં બીજા કેટલા મૂળાક્ષરો – જોડાક્ષરો જોડાશે તે સમય વીતે ખબર પડશે. હાલના તબક્કે આપણે એ જાણીએ કે ભૂતકાળમાં ગુજરાતના રાજકારણને પત્રકારત્વના ક્ષેત્રમાંથી કોની કોની સેવાઓ પ્રાપ્ત થઈ છે, કોની કેવીક સામેલગીરી રહી છે. રાજકારણમાં સામેલ થયેલા સૌને સફળતા નથી મળી પરંતુ અહીં તેમની નોંધ લેવી જરૂરી છે.

બીજી એક સ્પષ્ટતા એ પણ કરવાની કે તાલુકા અને જિલ્લા સ્તરે પત્રકારત્વ સાથે સંકળાયેલા હોય એવા અનેક ખબરપત્રીઓ, પત્રકારો તેમજ એ સ્થાનેથી પ્રકાશિત થતા દૈનિક, સામયિકોના તંત્રી – પ્રકાશકોએ ગ્રામ પંચાયત, તાલુકા – જિલ્લા પંચાયત, વિધાનસભા અને લોકસભાની ચૂંટણીઓમાં ઉમેદવારી કરી હોય તેવા એકથી વધુ દાખલા છે. એમાંની મોટાભાગની ઉમેદવારી ‘અપક્ષ’ અથવા તો રાષ્ટ્રીય કે પ્રાદેશિક રાજકીય પક્ષની માન્યતા ન ધરાવતા હોય એવા પક્ષોમાંથી હતી. એ તમામની નોંધ નહીં લેતા અહીં માત્ર જાણીતા પત્રકારોની જ નોંધ લીધી છે. જાણીતા પત્રકાર એટલે ભઈ ‘સ્ટાર પત્રકાર’. હવે યાદી જોઇને તમે જ નક્કી કરો કે આ બધા ‘સ્ટાર પત્રકાર’ છે કે નહીં.

આ યાદીમાં પહેલું નામ જેમનું મુકવું પડે તેમનું નામ છે માધવસિંહ ફુલસિંહ સોલંકી. મુંબઈ રાજ્યની બીજી વિધાનસભા-1957માં તેઓ બોરસદ દક્ષિણ બેઠક પરથી કૉંગ્રેસ પક્ષમાંથી ચૂંટાઈને પ્રથમ વાર ધારાસભ્ય થયા. એ અગાઉ તેઓ ‘ગુજરાત સમાચાર’ દૈનિકના તંત્રી વિભાગમાં કામ કરી ચુક્યા હતા તેમજ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના પ્રકાશન અધિકારી રહ્યા હતા. માધવસિંહ સોલંકી આઠ વાર ગુજરાત વિધાનસભામાં ચૂંટાયા, સાત વાર ધારાસભ્ય થયા, બે વાર વિધાનસભા વિરોધપક્ષના નેતા થયા, ચાર વાર ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી થયા, બે મુદત માટે રાજ્યસભાના સભ્ય થયા અને બે વડાપ્રધાનોના મંત્રીમંડળમાં રહીને વર્ષ 2000માં રાજ્યસભામાંથી નિવૃત્ત થયા. વર્ષ 2007 સુધી એટલે કે પચાસ વર્ષ તેઓ ગુજરાતના રાજકારણમાં સક્રિય રહ્યા એમ કહેવાય. માધવસિંહ સોલંકી 9 જાન્યુઆરી 2021ના રોજ ગાંધીનગર ખાતે અવસાન પામ્યા.

Advertisement


 

 

 

 

 

બીજું નામ છે ઝુમખલાલ લક્ષ્મીચંદ મહેતા. મુંબઈ રાજ્યની બીજી વિધાનસભા-1957માં તેઓ માંડવી બેઠકથી કૉંગ્રેસ પક્ષમાંથી ચૂંટાઈને પ્રથમ વાર ધારાસભ્ય થયા એ સમયે જન્મભૂમિ જૂથના ભુજથી પ્રકાશિત થતા દૈનિક ‘કચ્છ મિત્ર’ના તંત્રી હતા. એ પછી તેઓ 1967માં માંડવી બેઠકથી જ ત્રીજી વિધાનસભામાં પણ ચૂંટાઈ આવ્યા હતા. ઝુમખલાલ મહેતા તેમના સમયમાં કચ્છના નામચીન દાણચોરોની તરફેણ કરવા માટે બદનામ થયા હતા. દાણચોરોની સામે નોંધાતા ગુનામાં હળવી કલમો લાગે એ માટે તેઓ તંત્રને ભલામણ કરતા હતા.

ત્રીજું નામ છે લીલાધરભાઈ વાઘેલા. 1975માં પાંચમી વિધાનસભામાં દિઓદર બેઠક પરથી કૉંગ્રેસ પક્ષમાંથી ચૂંટાઈને પ્રથમ વાર ધારાસભ્ય થયા એ સમયે તેઓ ‘બનાસ સંદેશ’ નામે પોતાનું સાપ્તાહિક અખબાર પ્રકાશિત કરતા હતા અને ડીસા તાલુકામાં ખબરપત્રી – પ્રેસ પ્રતિનિધિ તરીકે જાણીતા હતા. લીલાધરભાઈ વાઘેલા આ પછી અપક્ષ, જનતા દળ અને ભારતીય જનતા પક્ષના થઈ એમ કુલ છ વાર ધારાસભ્ય થયા. ભાજપે તેમને 2014માં સોળમી લોકસભા ચૂંટણીમાં પાટણ લોકસભા બેઠકના ઉમેદવાર તરીકે પસંદ કરીને પાર્લમેન્ટમાં મોકલ્યા. આમ પત્રકારત્વમાંથી પક્ષપલટો કરતા કરતા પાર્લમેન્ટ સુધી પહોંચેલા લીલાધર વાઘેલા કોરોનાકાળમાં જ 16મી સપ્ટેમ્બર 2020ના રોજ ગાંધીનગર ખાતે અવસાન પામ્યા.

પત્રકાર તરીકે સફળ હોય કે પ્રસિધ્ધ અખબારમાં કામ કરતા હોય પરંતુ રાજકારણમાં સફળતા ન મળે એમ પણ બને. એવું પહેલીવાર બન્યું જયવદન પટેલની બાબતમાં. ગુજરાત સમાચાર દૈનિકના પત્રકાર અને સમય જતા વાર્તાલેખક તરીકે જાણીતા થયા હતા. તેઓ બે વાર ચૂંટણીમાં પરાજિત થયા. બે ચૂંટણીની ઉમેદવારી વચ્ચેનો સમયગાળો વીસ વર્ષનો એ પણ નોંધવા જેવું છે. 1975માં પાંચમી વિધાનસભા ચૂંટણી અને 1995માં નવમી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં એમ બન્ને વખતે તેઓ સાબરકાંઠા જિલ્લાની પ્રાંતિજ બેઠકથી કૉંગ્રેસ પક્ષના ઉમેદવાર લેખે પરાજિત થયા. તેઓ પોતે પ્રાંતિજ નજીકના વતની હતા. જયવદન મૂળજીભાઈ પટેલ પહેલી ઉમેદવારી સમયે ‘ગુજરાત સમાચાર’ દૈનિકના સાબરકાંઠા જિલ્લાના ખબરપત્રી હતા. બીજી ઉમેદવારી સમયે ‘ગુજરાત સમાચાર’ના અમદાવાદ કાર્યાલયમાં તંત્રી વિભાગમાં કામ કરતા હતા અને ટૂંકી વાર્તાઓના લેખક તરીકે ઠીક ઠીક જાણીતા હતા. તેમની વાર્તાઓ પરથી દૂરદર્શન અમદાવાદ કેન્દ્ર પરથી ટીવી શ્રેણી પ્રસારિત થઈ હતી.

Advertisement


 

 

 

 

 

‘ગુજરાત સમાચાર’ના પત્રકારને ચૂંટણી સફળતા ન મળી પરંતુ તેની સરખામણીએ ઓછું સર્ક્યુલેશન ધરાવતા અને રાજકોટ તેમજ અમદાવાદથી પ્રસિધ્ધ થતા દૈનિક ‘જયહિન્દ’ના પત્રકાર – ચીફ રિપોર્ટર વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ 1982માં રાજ્યસભાના સભ્ય થયા અને એ પણ વડાપ્રધાન શ્રીમતી ઇન્દિરા ગાંધીની સીધી પસંદગીથી. તેમનું પુરું નામ વિઠ્ઠલભાઈ મોતીભાઈ પટેલ. પત્રકાર લેખે એટલા પ્રભાવશાળી હતા કે તેમના અહેવાલોની નોંધ વડાપ્રધાન કાર્યાલય અને ઇન્દિરા ગાંધી પોતે લેતા હતા. ગુજરાતનો પ્રવાસ ગોઠવાય એટલે વિઠ્ઠલભાઈ એમાં ક્યાંથી અને કેવી રીતે જોડાશે એ બાબતની દરકાર વડાપ્રધાન પોતે લેતા હતા. 1982માં તેઓ રાજ્યસભાના સભ્ય લેખે ચૂંટાઈ આવ્યા. છ વર્ષની મુદત દરમિયાન 1984માં ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યા થઈ. 1988માં તેમની મુદત પુરી થવાની હતી તેના ઠીક સમય પહેલા તેઓ સારવાર માટે નવી દિલ્લીની ડૉ. રામ મનોહર લોહિયા હોસ્પિટલમાં દાખલ હતા. એ સમયે વડાપ્રધાન પદે રાજીવ ગાંધી હતા. હોસ્પિટલમાં મળવા આવ્યા અને વિઠ્ઠલભાઈ પટેલનું રાજ્યસભાનું બીજી મુદતનું ફોર્મ દિલ્લીની હોસ્પિટલમાં બેઠા ગુજરાતના વિધાનસભા સચિવાલયમાં તેમની ગેરહાજરીમાં કેવી રીતે દાખલ થઈ શકે એની કાયદાકીય કાળજી લીધી. આમ વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ 1982 થી 1994 એમ બે મુદત માટે રાજ્યસભાના સભ્ય થયા.

વિઠ્ઠલભાઈ પટેલને 1988માં નવી દિલ્લી બેઠા રાજ્યસભાનું સભ્યપદ બીજીવાર મળ્યું. પરંતુ મુંબઈથી ચૂંટણી લડવા સૌરાષ્ટ્ર-ગુજરાત આવેલા એક પત્રકારને એવો લાભ ન મળ્યો. ચૂંટણીમાં પરાજિત થયા. તેમનું નામ અશ્વિનભાઈ રવજીભાઈ ખાંટ. 1995માં યોજાયેલી નવમી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં જામજોધપુર બેઠક પર તેઓ અપક્ષ ઉમેદવાર લેખે પરાજિત થયા. તેમના ચૂંટણી પ્રચાર માટે એ સમયે મુંબઈથી ગોવિંદ રાઘો ખૈરનાર આવ્યા હતા જેઓ મુંબઈના મ્યુનિસિપલ કમિશનર તરીકે નિવૃત્ત થયા હતા અને ભ્રષ્ટાચાર વિરૂધ્ધની તેમની લડાઈ માટે દેશભરમાં જાણીતા થયા હતા. અપક્ષ ઉમેદવાર લેખે માત્ર 296 મત મેળવીને પરાજિત થનાર અશ્વિનભાઈ રવજીભાઈ ખાંટ એટલે સમય જતાં સ્વતંત્ર લેખક તરીકે જાણીતા થયેલા આશુ પટેલ. ઉમેદવારી સમયે આશુ પટેલ ગુજરાત સમાચાર દૈનિકની મુંબઈ આવૃત્તિમાં ક્રાઇમ રિપોર્ટર હતા.

ગુજરાત સમાચારના રિપોર્ટર આશુ પટેલને જેમ ચૂંટણીમાં નિષ્ફળતા મળી એમ જે તે સમયના તેમના ટોપ બોસ એવા શ્રેયાંસભાઈ શાહનો પણ ચૂંટણીમાં પરાજય થયો. હોદ્દો ગુજરાત સમાચારના મેનેજિંગ તંત્રી અને પ્રકાશક-માલિકનો. 1996માં તેમણે શંકરસિંહ વાઘેલાના કહેવાથી અને તેમના વિશ્વાસે રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં અપક્ષ ઉમેદવારી કરી હતી. ગુજરાતના 182 ધારાસભ્યોમાંથી એક કે બે આંગળીના વેઢે ગણી શકાય એટલા ધારાસભ્યોએ શ્રેયાંસભાઈ શાંતિલાલ શાહને મત આપ્યો હતો. આમ દેશના અન્ય તંત્રી – પત્રકારોની જેમ રાજ્યસભામાં બેસવાનું તેમનું સ્વપ્ન રોળાઈ ગયું હતું.

Advertisement


 

 

 

 

 

અન્ય એક પત્રકાર – સર્જકને ગુજરાતના રાજકારણમાં સફળતા ન મળી. તેમનું નામ ઉમરજી અહમદ ઉધરાતદાર ઉર્ફે અઝીઝ ટંકારવી. પંદરમી લોકસભા ચૂંટણી-2009માં ભરૂચ લોકસભા બેઠક પર કૉંગ્રેસ પક્ષના ઉમેદવાર લેખે તેઓ પરાજિત થયા. ઉમેદવારી સમયે અમદાવાદથી પ્રકાશિત થતા ‘ગુજરાત ટુડે’ દૈનિકના તંત્રી હતા અને ગઝલકાર તરીકે પણ ગુજરાતી સાહિત્ય જગતમાં જાણીતા હતા. કૉંગ્રેસ પક્ષ તેમને ટિકિટ આપે એ માટે જે તે સમયે રાજ્યસભાના સભ્ય એવા અહમદભાઈ પટેલે અઝીઝ ટંકારવીના નામની ભલામણ કરી હતી.

પત્રકાર લેખે નહીં પરંતુ દૈનિક અખબારના તંત્રી-પ્રકાશક-માલિક લેખે ગુજરાતના રાજકારણમાં જેમને સફળતા મળી તેમનું નામ છે સી. આર. પાટીલ ઉર્ફે ચન્દ્રકાન્ત રઘુનાથ પાટીલ. વર્ષ 2009માં પંદરમી લોકસભામાં નવસારી લોકસભા બેઠક પર તેઓ ભારતીય જનતા પક્ષના ઉમેદવાર લેખે પહેલી વખત ચૂંટાઈ આવ્યા ત્યારે સુરતથી પ્રકાશિત થતા ‘નવગુજરાત ટાઇમ્સ’ દૈનિકના તંત્રી – પ્રકાશક હતા. સોળમી અને સત્તરમી લોકસભામાં આ જ નવસારી લોકસભા બેઠકથી ચૂંટાઈ આવેલા સી. આર. પાટીલ આ સમયે જુલાઈ 2020થી ગુજરાત પ્રદેશ ભારતીય જનતા પક્ષના પ્રમુખ છે. આવનારી પંદરમી ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી માટે ભાજપના એકસો બ્યાસી ઉમેદવારો સી. આર. પાટીલ નક્કી કરવાના છે. હા, એમાં મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણી અને નાયબ મુખ્યમંત્રી નીતિન પટેલની ટિકિટનો પણ સમાવેશ થઈ જાય છે.

પત્રકારોની સાથે સાથે એક તસવીરકારે પણ ગુજરાતની ચૂંટણીઓમાં ઉમેદવારી કરી હતી. હા, હા ચૂંટણીઓમાં. ત્રણ વાર ઉમેદવારી કરી અને ત્રણ વાર પરાજિત થયા. તેમનું નામ ભાટી એન. પુરું નામ નંગાજી સવજીભાઈ ભાટી. સૌરાષ્ટ્રના લોકજીવન અને ભાતીગળ લોકકલાને દર્શાવતી ફોટોગ્રાફીથી ખ્યાતનામ એવા ભાટી એન. આઠમી વિધાનસભા ચૂંટણી-1990માં વાંકાનેર વિધાનસભા બેઠક પર માત્ર 117 મત મેળવીને અપક્ષ ઉમેદવાર લેખે પરાજિત થયા હતા. એ પછી દસમી લોકસભા ચૂંટણી-1991 અને અગિયારમી લોકસભા ચૂંટણી-1996માં સુરેન્દ્રનગર લોકસભા બેઠક પર અપક્ષ ઉમેદવાર લેખે પરાજિત થયા. પરાજયના ત્રણ અનુભવ પછી તેઓ ભારતીય જનતા પક્ષમાં દાખલ થયા. વાંકાનેર નગરપાલિકાની ચૂંટણી લડ્યા અને સતત જીત મેળવતા ત્રણ મુદત માટે નગરપાલિકાના સભાસદ તેમજ સ્થાયી સમિતિના અધ્યક્ષ પણ થયા. સક્રિય રાજકારણમાંથી વિદાય લીધા બાદ ભાટી એન. પુનઃ ફોટોગ્રાફી તરફ વળ્યા. સોશિયલ મીડિયા સાઇટ ‘ફેસબુક’ પર સક્રિય રહેતા હતા. ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા ત્યારથી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સીધા ભાટી એન. ના પરિચયમાં અને તેમના ફોટોગ્રાફીના કામથી પરિચિત હતા.

Advertisement


 

 

 

 

 

ચૌદમી વિધાનસભા-2017માં વડગામ અનુસૂચિત જાતિ અનામત બેઠક પર અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટાઈ આવેલા જિગ્નેશ મેવાણી બેઠક પર કૉંગ્રેસ પક્ષની ગેરહાજરીને કારણે વિજેતા થઈ શક્યા હતા. ધારાસભ્ય થયા એ સમયે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં વકીલાત કરતા હતા. વકીલાતની શરૂઆત કરી એના ઘણા સમય પહેલા તેઓએ અમદાવાદથી પ્રકાશિત થતા ગુજરાતી સાપ્તાહિક ‘આરપાર’માં માત્ર એક મહિના માટે અવેતન કામગીરી કરી હતી. એ તેમની પ્રથમ નોકરી હતી એટલે ‘આરપાર’ સાપ્તાહિકમાં તેઓ ઇન્ટર્નશીપ માટે જોડાયા હતા એમ પણ કહી શકાય. આ ધોરણના આધારે જે-તે સમયે સાપ્તાહિકના તંત્રી-પ્રકાશક મનોજ ભીમાણીએ તેમને એક મહિનાનો પગાર ન આપવો એવું મન બનાવ્યું હતું. એ પછી કારકિર્દી માટે જિગ્નેશ મેવાણીએ મુંબઈની વાટ પકડી. મુંબઈમાં સૌ પ્રથમ ‘અભિયાન’ સાપ્તાહિકમાં જોડાયા. ‘અભિયાન’ સાપ્તાહિક એ સમયે મુંબઈથી પ્રકાશિત થતું હતું પરંતુ તેની માલિકી અમદાવાદના સમભાવ મીડિયા લિમિટેડ જૂથ પાસે હતી. પત્રકાર – નવલકથાકાર ભૂપત વડોદરિયા જે તે સમયે તેના સંચાલક – ચેરમેન હતા. મુંબઈમાં ‘અભિયાન’ સાપ્તાહિકની કામગીરી છોડ્યા પછી તેઓ ગુજરાતી સાંધ્ય દૈનિક ‘મિડ ડે’ સાથે જોડાયા હતા. છેલ્લે ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા જૂથના અંગ્રેજી મોર્નિંગ ટેબ્લોઇડ ‘મુંબઈ મિરર’માં કામ કર્યા પછી પત્રકારત્વ અને મુંબઈ બન્ને છોડ્યા. અમદાવાદ પરત આવી અધૂરો અભ્યાસ આગળ વધાર્યો. એલ. એલ. બી. નો અભ્યાસ કરી લૉ ગ્રેજ્યુએટ થયા. સામાજિક ચળવળકાર અને એડવોકેટ મુકુલ સિંહા સાથે જાહેર મુદ્દાઓની લડાઈમાં જોડાયા. એડવોકેટ લેખે સ્વતંત્ર પ્રૅક્ટિસ શરૂ કરી. જુલાઈ 2016માં સૌરાષ્ટ્રના ઉનામાં દલિત યુવકો સાથે થયેલી મારપીટનો મુદ્દો રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ગજવવામાં તેમજ એ માટેની ન્યાયી લડતને બળ પુરું પાડવામાં જિગ્નેશ મેવાણીએ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી. એ પછી ડિસેમ્બર 2017માં યોજાયેલી ચૌદમી ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ઉમેદવારી કરીને તેઓ ધારાસભ્ય થયા. સત્તરમી લોકસભા ચૂંટણી – એપ્રિલ-મે 2019 સમયે કેટલીક લોકસભા બેઠકો માટે તેઓ રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રચારમાં જોડાયા હતા. એ પહેલા વર્ષ 2018માં જિગ્નેશ મેવાણી નવા જમાનાના યુવા દલિત નેતૃત્વ લેખે બહોળી સ્વીકૃતિ ગુજરાતમાં અને ગુજરાત બહાર મેળવી ચૂક્યા હતા.

ગુજરાતને માત્ર પત્રકાર – લેખક ધારાસભ્યો કે ઉમેદવારો મળ્યા છે એવું નથી. તેના ત્રણ ધારાસભ્યો સક્રિય રાજકારણમાંથી નિવૃત્ત થયા પછી અખબારી લેખન તરફ વળ્યા હતા. જો કે આ તેમની વ્યવસાયી કામગીરી નહોતી પણ પોતાની જાહેર નિસબતના કારણે તેઓ લેખન તરફ વળ્યા હતા એ ઉલ્લેખવું રહ્યું. એ ત્રણ નામ છે અંબાલાલ ઉપાધ્યાય, સનત મહેતા અને જય નારાયણ વ્યાસ.

Advertisement


 

 

 

 

 

અંબાલાલ ઉપાધ્યાય બે મુદત માટે મોડાસા બેઠકના ધારાસભ્ય હતા. પહેલી મુદતમાં કૉંગ્રેસના અને બીજી મુદતમાં અપક્ષ ધારાસભ્ય. સક્રિય રાજકારણમાંથી નિવૃત્ત થયા પછી વિચારપત્ર પાક્ષિક ‘નિરીક્ષક’માં જાહેર બાબતો વિશે નિયમિત લેખો લખતા હતા. સનતભાઈ મહેતા ચાર મુદત માટે વડોદરા શહેર અને જિલ્લાની બેઠકો પર અલગ અલગ પક્ષના ધારાસભ્ય રહ્યા – પ્રજા સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી અને કૉંગ્રેસ આઈ પક્ષમાંથી ધારાસભ્ય તેમજ ગુજરાતના નાણા મંત્રી પણ રહ્યા હતા. અગિયારમી લોકસભા 1996 – 1997ના સુરેન્દ્રનગર લોકસભા બેઠકના કૉંગ્રેસ પક્ષના સંસદસભ્ય તરીકે પણ ચૂંટાઈ આવ્યા હતા. સક્રિય રાજકારણથી દૂર થયા પછી અમદાવાદથી પ્રકાશિત થતા દૈનિક ‘દિવ્ય ભાસ્કર’માં નિયમિત કોલમ લખી અભ્યાસપૂર્ણ લેખો તેઓએ આપ્યા. એ લેખોના પુસ્તકો પણ પ્રકાશિત થયા. ચાર મુદત માટે સિધ્ધપુર બેઠકના ભારતીય જનતા પક્ષના ધારાસભ્ય તેમજ સરકારમાં આરોગ્ય મંત્રી રહેલા જય નારાયણ વ્યાસે સક્રિય રાજકારણમાંથી નિવૃત્તિ બાદ અભ્યાસપૂર્ણ લેખો લખ્યા. સોશિયલ મીડિયામાં સક્રિય રહેતા હતા. વર્ષ 2019થી ગુજરાત સમાચાર દૈનિકની માલિકીની ન્યૂઝ ચેનલ ‘જીએસટીવી’ પર રાત્રિના નવ કલાકે આવતા પ્રાઇમટાઇમ ન્યૂઝ પ્રોગ્રામનું એન્કરિંગ કરે છે. ટેક્નોક્રેટ, અભ્યાસી વ્યક્તિ અને પૂર્વ ધારાસભ્ય-મંત્રી લેખે ટીવી ન્યૂઝ ચેનલ પર નિયમિતપણે એન્કરિંગ કરવું એ તેમના મોભાને અનુરૂપ કામ નહોતું એ પણ આ સાથે ઉલ્લેખવું રહ્યું.

આ ક્રમમાં જેમના માટે ચૂંટણી ઉમેદવારી કરવાનો અવસર હવે આવશે એવા ઈસુદાન ગઢવી જો ચૂંટણીના રાજકારણમાં સફળ થશે તો સમભાવ મીડિયા લિમિટેડ કંપનીએ ગુજરાતને એક નહીં બે ધારાસભ્યો આપ્યા એમ કહેવાશે. ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયાના પંદર વર્ષના અનુભવી પત્રકાર ઈસુદાન ગઢવી વર્ષ 2005થી ગુજરાતી પત્રકારત્વમાં સક્રિય છે. દૂરદર્શન તેમજ ઇટીવી ગુજરાતી ન્યૂઝ ચેનલમાં કામ કરવાનો અનુભવ ધરાવે છે. સમભાવ મીડિયા લિમિટેડ જૂથની માલિકીની વીટીવી ન્યૂઝ ચેનલમાં પ્રોગ્રામ હેડ લેખે ‘મહામંથન’ નામે ટીવી ડિબેટ શો નું સંચાલન કરતા અને એ કાર્યક્રમથી દર્શકોમાં ખૂબ લોકપ્રિયતા મેળવી હતી. સક્રિય પત્રકારત્વમાંથી 31 મે 2021ના રોજ રાજીનામું આપ્યું અને પખવાડિયા પછી સોમવાર 14 જૂન 2021ના રોજ ‘આમ આદમી પાર્ટી’માં જોડાયા. ઈસુદાન ગઢવીને પક્ષમાં આવકારવા માટે દિલ્લીના મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ તેમજ પક્ષના ગુજરાત પ્રદેશ પ્રમુખ ગોપાલ ઇટાલિયા અમદાવાદમાં હાજર રહ્યા હતા.

Advertisement


 

 

 

 

 

ગુજરાત વિધાનસભાને ધારાસભ્ય રૂપે ત્રણ ગુજરાતી લેખકો આજ સુધી મળ્યા છે – રમણલાલ સોની, જયંતિ દલાલ અને મનુભાઈ પંચોળી. રમણલાલ સોની મુંબઈ રાજ્યની પ્રથમ વિધાનસભામાં મોડાસા મેઘરજ બેઠકના કૉંગ્રેસ પક્ષના ધારાસભ્ય હતા. જયંતિ દલાલ મુંબઈ રાજ્યની બીજી વિધાનસભામાં અમદાવાદ શહેરની કાલુપુર બેઠકના અપક્ષ ધારાસભ્ય હતા. મનુભાઈ પંચોળી ત્રીજી વિધાનસભામાં ભાવનગર જિલ્લાની શિહોર બેઠકના કૉંગ્રેસ પક્ષના ધારાસભ્ય હતા. મનુભાઈ પંચોળી મુખ્યમંત્રી હિતેન્દ્રભાઈ દેસાઈની સરકારમાં માત્ર બે મહિના જેવા ટુંકા સમય માટે શિક્ષણ મંત્રી થયા હતા.

ગુજરાતના પત્રકાર જગતને અને મતદાર નાગરિકોને માલુમ થાય કે હવે પછી તમારે ટુંકા સમયગાળાનો મંત્રી નહીં પણ લાંબા સમયગાળાનો મુખ્યમંત્રી ચુંટવાનો છે. ઈસુદાન ગઢવીની ફુલ ફિલ્મનું પહેલું કર્ટેન રેઇઝર આ રીતે રજૂઆત પામ્યું છે.

(‘ગુજરાતના રાજકારણના સાત દાયકાના રાજકીય પાત્રો અને કેટલોક ઘટનાક્રમ’ પુસ્તકના લેખન માટે નોંધેલી કેટલીક વિગતો, આધારરૂપ હકીકતો સાથે. બિનીત મોદી)